De sporenkleur is een belangrijk onderscheidend kenmerk voor de paddenstoelen met hoed en plaatjes of lamellen.
De sporenkleur is een belangrijk onderscheidend kenmerk voor de paddenstoelen met hoed en plaatjes of lamellen. (Foto: Picasa)
Zwammen in Zutphen

De sporenkleur van plaatzwammen

De sporenkleur is een belangrijk onderscheidend kenmerk voor de paddenstoelen met hoed en plaatjes of lamellen.

Jan Dieker, alias De Zwamneus

Om de sporenkleur te bepalen maken we een sporenprent. Neem hiervoor een verse paddenstoel en snijd de steel onder de hoed eraf. Leg de hoed met de lamellen naar beneden op een wit vel papier als de lamellen een donkere kleur hebben. Als de lamellen licht van kleur zijn gebruik dan een zwart vel papier. Dek af met een omgekeerd glas. Na enkele uren tot een etmaal heeft zich door het vallen van de vele sporen een sporenprent gevormd in de kleur van de sporen. Meestal geeft de kleur van de lamellen een aanwijzing voor de kleur van de sporen, waarbij lichte plaatjes een witte tot roze sporenprent geven en donkere lamellen een bruine tot zwarte afdruk opleveren. Als de sporen wit, crème, gelig tot oker is kom je bij de geslachten met lichte plaatjes zoals de Amanieten, Melkzwammen, Mycena's en Russula's. O.a. de geslachten Hertenzwam, Beurszwam en Satijnzwam hebben een sporenprent die varieert van roze tot zalmkleurig. De bruinspoorders omvatten veel en grote geslachten zoals Gordijnzwam, Vezelkoppen, Mosklokje en Bundelzwam. Ten slotte, is de prent zeer donkerbruin, donkerpurper of roetzwart dan kunnen we verder zoeken in de geslachten zoals Vlekplaat, Champion, Zwavelkop en Inktzwam. Er zijn altijd uitzonderingen op bovenstaande groepen. Ik noem er 2 namelijk het Verkleurzwammetje met felrode lamellen en groene sporen tot dusver 1 maal gevonden in Zutphen. En de Purperen gordijnzwam die in jong stadium paarse plaatjes laat zien die bij rijping bruin verkleuren, zoals het hoort bij een gordijnzwam. Deze soort is ook 1 maal in Zutphen gevonden.

Een goed boek om plaatjeszwammen en boleten te determineren is de: Veldgids Paddenstoelen van de KNNV-uitgeverij door de Nico Dam en Thomas W. Kuyper. Behalve een goede inleiding over ecologie en determinatiekenmerken staan er goede sleutels en mooie foto's met beschrijvingen in waarmee 500 soorten op naam kunnen worden gebracht.

Meer berichten