De Bleek met op de achtergrond de Drogenaptoren.  (Foto: Stedelijke Musea Zutphen)
De Bleek met op de achtergrond de Drogenaptoren. (Foto: Stedelijke Musea Zutphen) (Foto: Stedelijke Musea Zutphen)
Historisch Zutphen

Langs de Martinetsingel (1)

We verlaten het Gravenhof en gaan zuidwaarts naar het Vispoortplein. Als we net na de bebouwing naar links kijken zien we niet alleen een deel van de stadsmuur maar ook een boomgaard met aan het eind de Drogenaptoren.

Rond 1900 was op de plaats van de boomgaard, de stadsbleek van Wissink. Daar werd het linnen op het gras gebleekt. Van tijd tot tijd werd dat met water uit de zijtak van de Berkel die er langs stroomde nat gemaakt. Dat gebeurde met een soort klomp aan een stok in het Achterhoeks "geeteklomp"genoemd. Op de Berkelsingel tegenover het Ruitershofje zit nog steeds een sluisje. Daar werd water in deze tak ingelaten. Het stroomde langs het hofje achter een deel van de Laarstraat langs, stak bij restaurant de Gracht de Laarstraat over, liep langs de Polsbroek richting Martinetsingel en zo achter de Walstraat met een duiker richting deze gracht naar de Turfhaven. In die tijd was het water schoon genoeg om er de was mee te bleken. In de volksmond werd hij later ook wel moddergracht genoemd. In de panden ter hoogte van de blekerij zat daarna de brandewijnstokerij van Mispelblom.


Iets verderop staat de Drogenaptoren gebouwd rond 1445 als vervanger van een eerdere toren. Na een restauratie rond 1450 kreeg hij als windvaan een engel en werd de toren ook wel Engelenburg genoemd Hij heeft in de loop der jaren verschillende functies gehad. Zijn naam dankt hij nu aan stadsmuzikant Thonis Drogenap die in deze toren gewoond heeft. In 1888 werd de toren watertoren. Daarvoor wordt een nieuw gedeelte opgetrokken met daarop een stevig verankerde ijzeren torenspits bekleed met een houten beschieting en voorzien van een leibedekking. Bovenin de toren werd een reservoir aangebracht. Op 3 maart 1928 wordt hij als watertoren buiten gebruik gesteld.


Tijdens de Tweede Wereldoorlog worden in het reservoir bovenin de toren, wapens van de 'ondergrondse' verborgen. Deze zijn in de buurt van de stad op een nacht door een geallieerd vliegtuig gedropt en door de ontvangers in het geheim naar hier overgebracht. Bij de bevrijding liep het onderste gewelf veel schade op. De wapens konden via de stadsmuur wel opgehaald worden.

Door A.C.H. ter Hoek

Meer berichten