Walburgkerk voor 1906. De Zutphense kranten zijn vanaf de eerste 1849 in het archief in de Spiegelstraat in te zien. (Foto:  Musea Zutphen)
Walburgkerk voor 1906. De Zutphense kranten zijn vanaf de eerste 1849 in het archief in de Spiegelstraat in te zien. (Foto: Musea Zutphen) (Foto: Stedelijke Musea Zutphen)
Historisch Zutphen

Rondom de Walburg (7) Brand in het stovenhok

Bladeren in oude kranten levert vaak aardige verhalen op. De drie grote middeleeuwse kerken waren ook vroeger niet warm te stoken. Daarom werden door de koster stoven verhuurd. De testjes die er in stonden werd met voorgegloeide kooltjes, briketten of iets dergelijks gevuld.

Deze moesten er voor zorgen dat de mensen in ieder geval de voeten warm hielden. Er wordt verteld dat er in de winter nog wel eens een blauwe damp in de kerk kwam te hangen. De schoenen werden vooral in de winter ingewreven met een soort vet. Door de voeten op de soms erg warme stoof te zetten begon het vet te walmen met bovenstaand gevolg. Dat er met die gloeiende kolen wel eens ongelukken gebeurden zal duidelijk zijn. Zo werd in november 1871 onder middag godsdienstoefening in de 'Groote kerk' in Zutphen brand ontdekt in het stovenhok. Door 'wel overlegde' maatregelen slaagde men er in het vuur spoedig te doven. Wel schrokken enkele bezoekers van de in de kerk doordringende rook dusdanig dat ze opstonden en het gebouw wilden verlaten. Maar de predikant ds. Van Ronkel richtte daarop "enkele ernstige woorden tot zijn gehoor waarna de orde en kalmte terugkeerden en de dienst verder zonder stoornis verliep". Een maand later gingen door een brand in datzelfde hok zo'n veertig stoven verloren.
Dat er nog lang stoven gebruikt zijn, blijkt uit een artikel in 1908. Na afloop van de morgen godsdienstoefening was er in de Gereformeerde kerk op het Oude Wand een begin van brand die ontstond in het stovenhok. Hoewel uit voorzorg alle testen (potjes waarin het vuur zat) uit de stoven waren gehaald was er toch brand ontstaan. Waarschijnlijk was er in één of meerdere stoven vuur achtergebleven. De kerk stond al snel vol rook maar de brand kon met enige emmers water geblust worden.

In dit verhaal is sprake van "de Groote Kerk" in Zutphen. Daarmee wordt de St. Walburgkerk bedoeld. Pas in de jaren '60 van de vorige eeuw kwamen de oude Heiligennamen weer in gebruik. In sommige plaatsen waren nieuwere Rooms Katholieke kerken toen al naar de zelfde Heiligen vernoemd. Vandaar dat in enkele plaatsen dezelfde namen twee keer voorkomen. In Eibergen heeft men dat opgelost door er oude en jonge voor te plaatsen.

A.C.H. ter Hoek

Meer berichten