Een niet dodelijke parasiet is de boomgaardvuurzwam aan de Molengracht op een prunus langs de Berkel.
Een niet dodelijke parasiet is de boomgaardvuurzwam aan de Molengracht op een prunus langs de Berkel. (Foto: Picasa)
Zwammen in Zutphen

Rol van schimmels in de natuur

De rol van schimmels in de natuur: parasieten, opruimers en samenwerkers.

Door Jan Dieker

Globaal kun je drie groepen schimmels onderscheiden naar hun rol in de natuur. Ten eerste de parasieten die leven ten koste van levende planten en dieren. Meestal is er sprake van een verminderde weerstand, ouderdom of een wondplek bij de boom waar de sporen van de parasiet binnendringen en de aantasting begint. Vaak gaat dit gepaard met het uiteindelijk afsterven van de boom. Dit proces kan jaren duren vooral bij bomen. Een niet dodelijke parasiet is de boomgaardvuurzwam aan de Molengracht op een prunus langs de Berkel. Deze heeft vruchtlichamen gevormd in de vorm van dikke harde plakkaten op een snoeiwond. Ondanks dat de paddenstoel er al jaren zit komt de Prunus elk voorjaar in bloei met roze bloemen. De boomgaardvuurzwam heeft deze naam, omdat deze paddenstoel veel voorkwam op oude hoogstam pruimenbomen in boomgaarden.

De groep van de paddenstoelen die dood organisch materiaal afbreken (saprofyten) is groot omdat er elk jaar vooral in de herfst een grote hoeveelheid bladeren gevormd wordt. Het algemeen voorkomende gewoon elfenbankje vormt grote toeven prachtig gezoneerde dakpansgewijze vruchtlichamen op dood loof- en naaldhout en kun je op diverse plaatsen in Zutphen tegenkomen op dode stronken en stammen. Het nut van deze groep is duidelijk. Ze dragen bij aan de kringloop van voedingsstoffen in de natuur en voorkomen een ophoping van organisch materiaal.

Tot slot is er een groep paddenstoelen die samenleeft met bomen op een zodanige manier dat beiden er voordeel van hebben. Dit verschijnsel noemen we zwamwortel of ectomycorrhiza. Deze schimmels vormen een dicht netwerk van schimmeldraden rondom de wortel uiteinden van bomen. Hierdoor kunnen de bomen beter water en mineralen uit de bodem opnemen. De schimmel krijgt er energie en voedingsstoffen voor terug zodat hij vruchtlichamen kan vormen. Een bekend voorbeeld is de vliegenzwam de paddenstoel met rode hoed en witte stippen. Deze is in de plantsoenen en begraafplaatsen bij oude loofbomen te vinden.

Meer berichten