Logo zutphensekoerier.nl


Rozengracht in Zutphen, begin 1900. (Fotocollectie Zutphense Musea)
Rozengracht in Zutphen, begin 1900. (Fotocollectie Zutphense Musea) (Fotocollectie Zutphense Musea)
Historisch Zutphen

Privaattonnen in Zutphen aflevering 3

Ik ken geen gemeentedienst waarover zoveel verhalen de ronde doen als de tonnendienst. Ik zal er twee noemen.

De eerste staat te lezen in de krant van 10 januari 1903 en is getiteld straatscène.

1. Toneel de Rozengracht. Tijd: omstreeks 11.30 uur. Kalmte alom.

2. Geratel van wielen, hoefgetrappel van een hollend paard, luid geroep.

Op het toneel verschijnt een Zutphensche tonnenwagen. Het paard wetend dat zijn 'geurige lading' vol is, is op hol geslagen in de richting van de stal op de mestplaats. De voerman, die krampachtig, de leidsels vasthoudt, wordt over de straat meegesleept in het spoor van de 'geurige lading'.
Geur alom.

3. Een agent, dravend gesticulerend, achter de wagen. Een stadsbeambte die toevallig langs komt snelt toe en grijpt het paard.

De wagen staat met een bots stil. De 'geurige lading' vliegt klotsend uit de tonnen op en over de voerman die mopperend opstaat. Lachende gezichten alom.

4. De agent gaat naar zijn post. De beambte naar zijn werk. Paard en voerman naar de mestvaalt.
Geur, lachende gezichten en kalmte alom.

Het is bekend dat sommige mensen die op een bovenhuis woonden, kranten over de traploper legden op de dag dat de ton verwisseld moest worden. Daar waren de gemeentemensen niet blij mee. Uitglijden was lang niet denkbeeldig en het verhaal gaat dat er in dergelijke gevallen wel eens per ongeluk expres een beperkt slippertje gemaakt werd waardoor de inhoud uit de ton over de trap vloog tot woede van de dienstbode.
Toch had men in het algemeen geen hekel aan deze dienst getuige een verhaal in de krant in 1984 waar ter gelegenheid van zijn afscheid één van deze mensen zegt. ik citeer: " Mijn mooiste tijd bij de reiniging? Dat was zonder meer in de jaren vijftig. Oh, het was bepaald niet altijd fris werk hoor. Zeker niet als je tonnetjes moest halen in die delen van de stad waar ze nog geen moderne toiletten hadden. Dan liep je soms twee trappen af met zo'n ton op je schouders en als die te vol was liep de drek in je nek." Tot zover het citaat en tot zover ook het verhaal over de tonnetjes.


A.C.H. ter Hoek

reageer als eerste
Meer berichten